Szarlotka to jeden z tych deserów, do których chętnie wracamy jesienią. Zapach pieczonych jabłek i odrobina cynamonu dobrze pasują do popołudniowej przerwy z filiżanką kawy.

W tej wersji stawiamy na jabłka. Spód pozostaje cienki, nadzienie tworzy wyraźną warstwę, a drobna kruszonka przykrywa owoce. Śmietanę nakładamy obok kawałka ciasta, pozostawiając wierzch odsłonięty.

Przygotowanie wymaga czasu na schłodzenie ciasta i ostudzenie gotowej szarlotki. Warto upiec ją wcześniej – po całkowitym wystudzeniu łatwiej pokroić ją na równe porcje.

Szarlotka z kruszonką – składniki

Porcja na tortownicę o średnicy 24 cm, około 10–12 kawałków.

Kruchy spód

• 200 g mąki pszennej typ 450 lub 500,

• 100 g zimnego masła o zawartości tłuszczu co najmniej 82%,

• 40 g drobnego cukru,

• 1 żółtko,

• mała szczypta soli,

• 2–4 łyżeczki zimnej wody, tylko w razie potrzeby.

Nadzienie jabłkowe

• 1,8 kg jabłek przed obraniem, około 1,3–1,4 kg po obraniu i usunięciu gniazd nasiennych,

• 40–70 g cukru, zależnie od kwaśności owoców,

• 1 łyżka soku z cytryny,

• ½ łyżeczki mielonego cynamonu.

Kruszonka

• 150 g mąki pszennej,

• 100 g zimnego masła,

• 30 g drobnego cukru,

• ½ łyżeczki ekstraktu waniliowego.

Bita śmietana

• 250 ml dobrze schłodzonej śmietanki 36%,

• 15 g cukru pudru,

• ½ łyżeczki ekstraktu waniliowego.

Używaj łyżeczki miarowej o pojemności 5 ml i łyżki o pojemności 15 ml. Przygotuj także odrobinę mąki do wałkowania.

Potrzebne akcesoria

Przygotuj tortownicę o średnicy 24 cm, papier do pieczenia, obciążniki ceramiczne lub suchą fasolę do podpiekania spodu, wagę, wałek i szeroki garnek lub patelnię. Do śmietany potrzebne będą mikser i schłodzona miska.

Jakie jabłka wybrać?

Wybierz jędrne, lekko kwaśne jabłka, które zachowują część struktury podczas podgrzewania. Stopień dojrzałości ma znaczenie – bardzo miękkie owoce łatwiej rozpadną się na mus.

Krój jabłka w krótkie plasterki grubości około 5 mm. Podczas prażenia obserwuj ich konsystencję: powinny zmięknąć, ale pozostać widoczne w nadzieniu.

Jak przygotować szarlotkę?

Krok 1: Zrób kruche ciasto

Wymieszaj mąkę, cukier i sól. Dodaj masło pokrojone w kostkę i posiekaj nożem lub krótko rozetrzyj palcami. Dodaj żółtko i szybko połącz składniki.

Jeśli ciasto nie daje się zebrać w całość, dodawaj zimną wodę po łyżeczce. Nie dolewaj jej automatycznie całej. Zakończ zagniatanie, gdy składniki się połączą – długie wyrabianie odbiera ciastu kruchość.

Spłaszcz ciasto w dysk, owiń i włóż do lodówki na godzinę.

Krok 2: Przygotuj jabłka

Obierz owoce, usuń gniazda nasienne i pokrój. Przełóż do szerokiego garnka lub na dużą patelnię. Dodaj sok z cytryny i początkowo 40 g cukru.

Podgrzewaj na umiarkowanym ogniu, na początku często mieszając, żeby owoce nie przywarły, zanim puszczą sok. Nie dodawaj wody. Jeśli naczynie jest zbyt małe, przygotuj jabłka w dwóch partiach.

Praż bez przykrycia, delikatnie mieszając, aż owoce częściowo zmiękną, a wolny sok odparuje. Orientacyjnie potrwa to 10–20 minut, zależnie od odmiany i wielkości naczynia. Jabłka powinny być wilgotne, ale nie stać w płynie. Nie rozgotowuj ich na jednolity mus.

Dodaj cynamon, spróbuj i w razie potrzeby dosłodź pozostałym cukrem. Rozłóż nadzienie w szerokim naczyniu i pozostaw do ostudzenia.

Krok 3: Wyłóż formę

Dno tortownicy wyłóż papierem do pieczenia. Schłodzone ciasto rozwałkuj na lekko oprószonym mąką blacie na grubość około 3–4 mm.

Wyłóż nim dno i boki do wysokości około 3 cm, bez naciągania. Miejsca łączeń delikatnie sklej. Nadmiar ciasta przy brzegu odetnij zamiast dokładać go na spód.

Nakłuj dno widelcem i wstaw formę do lodówki na 20–30 minut. W tym czasie rozgrzej piekarnik do 180°C, grzanie góra–dół, bez termoobiegu.

Krok 4: Podpiecz spód

Na cieście ułóż zmięty i ponownie rozprostowany papier do pieczenia. Wsyp obciążniki lub suchą fasolę, również przy bokach, żeby podeprzeć ciasto.

Piecz przez około 15 minut. Ostrożnie usuń papier z obciążeniem i dopiekaj jeszcze 5–8 minut, aż powierzchnia spodu będzie sucha i lekko złocista. Nie musi być mocno zrumieniona – ciasto wróci do piekarnika z nadzieniem.

Krok 5: Zrób drobną kruszonkę

Wymieszaj mąkę z cukrem. Dodaj zimne masło pokrojone w kostkę i wanilię. Krótko rozcieraj palcami, aż powstaną drobne, nieregularne okruszki.

Nie zagniataj masy w kulę. Większe grudki rozdrobnij palcami. Gotową kruszonkę schowaj do lodówki do czasu nakładania na ciasto.

Krok 6: Nałóż nadzienie i upiecz

Na podpieczonym spodzie rozłóż ostudzone jabłka. Delikatnie wyrównaj, wypełniając większe szczeliny między kawałkami, ale nie rozgniataj owoców.

Równomiernie posyp kruszonką, bez dociskania. Piecz w 180°C przez około 40–45 minut, aż wierzch będzie złocisty. Jeśli zacznie ciemnieć zbyt szybko, przykryj go luźno folią aluminiową.

Czas traktuj orientacyjnie. Gotowa kruszonka powinna być wypieczona, bez surowej mąki na powierzchni, a ciasto przy brzegach zrumienione.

Krok 7: Ostudź przed krojeniem

Postaw formę na kratce i pozostaw szarlotkę do całkowitego ostudzenia, na co najmniej kilka godzin. Nie zdejmuj obręczy z gorącego ciasta.

Gdy szarlotka ostygnie, delikatnie oddziel boki nożem i zdejmij obręcz. Krój ostrym nożem, oczyszczając go pomiędzy porcjami. Kawałki przenoś szeroką łopatką podtrzymującą spód.

Jak przygotować bitą śmietanę?

Zimną śmietankę wlej do schłodzonej miski i ubijaj początkowo na średnich obrotach. Kiedy zacznie gęstnieć, dodaj przesiany cukier puder i wanilię.

Ubijaj tylko do momentu, gdy śmietana będzie puszysta i zachowa miękki kształt po nałożeniu łyżką. Zbyt długie ubijanie może ją zwarzyć.

Podawaj po porcji obok każdego kawałka szarlotki. Nie zakrywaj kruszonki – jej drobna struktura i złocisty kolor są częścią wyglądu deseru. Śmietanę dodawaj bezpośrednio przed podaniem.

Jaka kawa pasuje do szarlotki?

Do szarlotki z kruszonką i bitą śmietaną proponujemy naszą Midday Chill – średnio paloną kompozycję arabik z Brazylii i Gwatemali, o nutach prażonych orzechów włoskich, karmelu i rumu.

Karmelowo-orzechowy profil dobrze komponuje się z maślanym ciastem i pieczonymi jabłkami, a delikatny rumowy akcent uzupełnia cynamon. Polecamy podać ją jako czarne americano, bez dodatkowego cukru – szczególnie gdy obok szarlotki pojawia się porcja bitej śmietany.

Jak przechowywać szarlotkę?

Całkowicie ostudzone ciasto przechowuj pod przykryciem w lodówce do 3 dni. Śmietanę trzymaj osobno; najlepiej ubić ją przed podaniem.

Szarlotkę możesz podawać w temperaturze pokojowej. Jeśli wolisz lekko ciepłą, podgrzej pojedynczy kawałek w piekarniku, a śmietanę dodaj dopiero na talerzu. Ciepłe nadzienie będzie delikatniejsze i może gorzej zachowywać równy przekrój.